Với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”, Ngày Dân số Thế giới năm 2026 tiếp tục khẳng định thanh niên là trung tâm của sự phát triển bền vững. Tại Khánh Hòa, nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và nâng cao chất lượng dân số cho thanh thiếu niên đang được ngành Y tế triển khai đồng bộ, hướng tới xây dựng một thế hệ trẻ khỏe mạnh, tự tin. Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên chính là xây dựng nền tảng cho tương lai vững bền và thịnh vượng.

Tư vấn sức khỏe sinh sản cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tại Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Thanh niên là lực lượng quyết định tương lai

Theo Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), dân số thế giới năm 2026 ước đạt hơn 8,2 tỷ người, trong đó khoảng 1,3 tỷ người trong độ tuổi từ 15 đến 24. Với sức sáng tạo, khả năng thích ứng nhanh cùng khát vọng cống hiến, thanh niên đang trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và giải quyết nhiều thách thức toàn cầu.

Tại Việt Nam, dân số đã hơn 102 triệu người và đang ở giai đoạn cơ cấu dân số vàng với khoảng 67,4% dân số trong độ tuổi lao động. Đây là cơ hội đặc biệt để đất nước tăng tốc phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, lợi thế này sẽ không kéo dài khi Việt Nam đang thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Ông Phan Văn Giáp - Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh cho biết: “Tận dụng lợi thế giai đoạn cơ cấu dân số vàng hiện nay để đầu tư cho thanh niên chính là đầu tư cho tương lai của đất nước. Bởi khi người trẻ được tiếp cận giáo dục chất lượng, có việc làm bền vững, được chăm sóc sức khỏe toàn diện, họ sẽ có điều kiện phát huy năng lực, đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của xã hội”.

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận.

Tuy nhiên, bên cạnh nhiều cơ hội, thanh niên còn gặp không ít khó khăn như: Áp lực kinh tế, bất bình đẳng giới, hạn chế trong tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản hay những vấn đề về sức khỏe tâm thần. Vì vậy, chủ đề Ngày Dân số Thế giới năm nay không chỉ kêu gọi sự quan tâm của các cấp, các ngành mà còn hướng đến bảo đảm mọi thanh niên đều có quyền được lựa chọn, được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và không ai bị bỏ lại phía sau, nhất là nhóm thanh niên yếu thế.

Nhiều giải pháp đồng hành

Theo ông Phan Văn Giáp, thực hiện Quyết định số 575 của UBND tỉnh về Chương trình phát triển thanh niên tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2022 - 2030 và Kế hoạch số 8236 của UBND tỉnh về thực hiện Đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; đồng thời hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới năm 2026, ngành Y tế tỉnh sẽ triển khai đồng bộ nhiều hoạt động truyền thông về công tác dân số trong tình hình mới. Nội dung chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và nâng cao chất lượng dân số sẽ tiếp tục được lồng ghép vào các hoạt động chuyên môn tại cơ sở y tế cũng như các buổi sinh hoạt cộng đồng ở xã, phường, giúp người trẻ dễ dàng tiếp cận thông tin và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu.

Khám sức khỏe sinh sản cho phụ nữ tại Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Cùng với đó, Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa sẽ triển khai Chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho vị thành niên và thanh niên giai đoạn 2026 - 2030. Theo bà Trần Thị Quỳnh Uyên - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa, mục tiêu của chương trình là bảo vệ và nâng cao sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho thanh niên, góp phần xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh, tự tin, đủ điều kiện phát huy năng lực, đóng góp cho sự phát triển của tỉnh. Chương trình phấn đấu hằng năm hơn 70% thanh niên được trang bị kiến thức, kỹ năng về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục ; hơn 60% được tiếp cận thông tin và các dịch vụ tư vấn thân thiện; 90% các cặp thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn; 100% nữ thanh niên được tiếp cận thuận lợi với các biện pháp tránh thai hiện đại, phòng tránh vô sinh và hỗ trợ sinh sản khi có nhu cầu.

Năm 2025, ngành dân số của tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án theo định hướng chuyển trọng tâm từ “kế hoạch hóa gia đình” sang “dân số và phát triển”, trong đó thanh niên là một trong những nhóm đối tượng được ưu tiên. Toàn tỉnh đã tổ chức 5 lớp tập huấn, 82 buổi truyền thông cộng đồng và đến thăm 552 hộ gia đình tuyên truyền về lợi ích mỗi gia đình nên có hai con, nuôi dạy con tốt, duy trì mức sinh thay thế; tổ chức 128 buổi truyền thông về tầm soát, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh cho hơn 7.850 người, chiếm hơn 60% là thanh niên. Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh đã tổ chức 256 buổi truyền thông cho hơn 15.470 người, tư vấn trực tiếp cho 245 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ...

Nhờ triển khai đồng bộ các chương trình, nhiều chỉ tiêu dân số của tỉnh đều đạt và vượt kế hoạch: Tỷ số giới tính khi sinh đạt 109 bé trai/100 bé gái; tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 67,3% (vượt gấp đôi kế hoạch); tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 50,3% (vượt 40%); số người mới thực hiện biện pháp tránh thai hiện đại hơn 140.510 người, vượt gần 20.000 người…

C.ĐAN