Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar là một trong những lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Không chỉ tôn vinh những giá trị nhân văn cao đẹp, lễ hội còn là điểm giao thoa văn hóa đặc sắc giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na của người Việt và Mẹ xứ sở Nữ thần Pô Inư Nưgar của đồng bào Chăm.

Rộn ràng trẩy hội

Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar năm 2026 diễn ra từ ngày 5 đến 11-5 (nhằm ngày 19 đến 25-3 Âm lịch), dài hơn 3 ngày so với kỳ lễ hội năm trước, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, khách hành hương và du khách tham gia, trải nghiệm các nghi thức, nghi lễ truyền thống. Trong những ngày lễ hội, dòng người liên tục đổ về khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar dâng lễ vật, bày tỏ tấm lòng thành kính với Thiên Y A Na Thánh Mẫu/Mẹ xứ sở, cầu mong bình an, may mắn. Không gian lễ hội vui tươi, nhộn nhịp với tiếng nhạc rộn ràng, những màn biểu diễn múa bóng đẹp mắt hòa cùng những tiếng nguyện cầu. Lễ hội còn là dịp để mỗi người khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống, tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc.

Đoàn rước trong Lễ rước kiệu, cầu siêu, thả hoa đăng khởi hành từ di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar.

Cứ vào dịp Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar, các thành viên đoàn Mẫu Tự Linh Đông (phường Ayun Pa, tỉnh Gia Lai) lại cùng sắm sửa lễ vật, tập luyện nhảy múa để về dâng lên Thiên Y A Na Thánh Mẫu. Lễ hội năm nay, gần 30 thành viên trong đoàn vượt hàng trăm cây số để đến hành lễ. Chị Phạm Như Ý - một thành viên trẻ trong đoàn cho biết: "Đây là lần thứ 3 tôi đến Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar. Mỗi lần đến, dâng lễ lên Mẹ, tôi cảm thấy an yên, hạnh phúc. Tôi nguyện cầu sức khỏe, bình an đến với mọi người, ơn trên ban mưa thuận gió hòa để mọi người làm ăn phát đạt”.

Dịp Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar năm nay, gia đình ông Đạo Năng Biện (người Chăm ở xã Ninh Hải) đến Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar để dâng lễ vật lên Mẹ xứ sở. “Được về với Mẹ, chúng tôi càng thấy vui vẻ, phấn khởi. Lễ vật chúng tôi dâng lên Mẹ gồm: Trái cây, cơm, canh, gà luộc, rượu, nước… Nữ thần Pô Inư Nưgar đã ban nhiều công đức để mọi người được sống yên bình, hạnh phúc. Vì vậy, dù xa xôi, bận rộn đến mấy, hễ đến lễ hội, gia đình tôi vẫn thu xếp để được về cúng dâng Mẹ", ông Đạo Năng Biện chia sẻ.

Hình tượng Thiên Y A Na Thánh Mẫu của người Việt, cũng là Mẹ xứ sở Nữ thần Pô Inư Nưgar của đồng bào Chăm.

Niềm vui của người dân tham gia diễu hành trong Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar năm 2026.

Sợi dây gắn kết cộng đồng

Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar là nơi thể hiện sinh động tín ngưỡng dân gian thờ Mẫu của người Việt, đồng thời có nhiều nét tương đồng, gần gũi với phong tục thờ cúng Mẹ xứ sở Nữ thần Pô Inư Nưgar của người Chăm. Ngoài một số hoạt động đặc trưng riêng của hai dân tộc, các nghi thức, nghi lễ truyền thống của lễ hội luôn có sự tham gia của cả người Việt và người Chăm như: Lễ rước nước, lễ rước kiệu, lễ cầu siêu, lễ thả hoa đăng, lễ thay y Mẫu, lễ cầu quốc thái dân an, các lễ cúng tế cổ truyền… Ông Năm Trầu - thầy cúng người Chăm (xã Mỹ Sơn) cho biết: “Đồng bào Chăm quan niệm được về với Mẹ là một ngày vui và cầu nguyện những điều tốt đẹp để ghi nhớ công ơn người khai hoang phục hóa, dạy bảo chúng dân. Còn người Việt xem Thiên Y A Na là đấng cứu nhân độ thế, có công dạy người dân biết trồng trọt, chăn nuôi và cũng cầu mong sức khỏe, muôn nhà yên vui, đất nước hòa bình, phát triển khi đến với Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar".

Theo ông Lê Văn Hoa – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là trách nhiệm của chính quyền và Nhân dân tỉnh Khánh Hòa trong việc gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, tâm linh và tín ngưỡng dân gian truyền thống. Lễ hội diễn ra trong 7 ngày với nhiều nghi thức, nghi lễ đặc sắc; ngoài ra còn có hoạt động múa bóng của các đoàn thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, biểu diễn nghệ thuật truyền thống do các nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh thực hiện... Những hoạt động này góp phần tạo nên không khí lễ hội rộn ràng, sôi nổi, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa các dân tộc Việt Nam.

GIANG ĐÌNH