Chiều 12-6, HĐND tỉnh (khóa VIII) đã thông qua Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 4 phường trên cơ sở nguyên trạng 4 xã: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền thuộc tỉnh Khánh Hòa. Nghị quyết nhằm góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 09 năm 2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030; đồng thời tạo bước đột phá giúp các địa phương quản lý tốt dân cư, đất đai, thu hút đầu tư phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công...

Một góc xã Diên Khánh nhìn từ trên cao. Ảnh: HOÀNG ĐỨC

Tán thành chủ trương thành lập 4 phường

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, việc nâng cao tỷ lệ đô thị hóa là yêu cầu tất yếu. Theo quy định hiện hành, tỉnh phải đạt tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 30% trở lên. Việc chuyển đổi nguyên trạng 4 xã: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền thành phường sẽ giúp Khánh Hòa đạt tỷ lệ 30,77% (tương ứng 20 phường trên 65 đơn vị hành chính cấp xã), chính thức hoàn thiện tiêu chí này.

Theo ông Võ Chí Vương - Giám đốc Sở Nội vụ, căn cứ vào Điều 5 Nghị quyết số 112 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, 4 xã: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền đều đủ các điều kiện để thành lập phường. Các phường này có quy mô phát triển, vị trí chức năng được xác định rõ trong quy hoạch phê duyệt; đồng thời đạt và vượt các tiêu chuẩn về cơ cấu, trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Sau khi được HĐND tỉnh thông qua đề án thành lập 4 phường trên cơ sở nguyên trạng, UBND tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện các thủ tục để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Người dân thôn Đông Môn 2 (xã Diên Khánh) tìm hiểu dự thảo đề án thành lập phường Diên Khánh. Ảnh: NGUYỄN VŨ

Tại kỳ họp, 100% đại biểu HĐND tỉnh tham dự đã biểu quyết thông qua nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 4 phường trên cơ sở nguyên trạng các xã hiện nay. Cụ thể, phường Tân Định có diện tích tự nhiên 92,23km 2 , quy mô dân số 41.470 người; phường Diên Khánh có diện tích 18,41km 2 , dân số 46.563 người; phường Diên Lạc có diện tích 14,85km 2 , dân số 24.028 người và phường Diên Điền có diện tích 63,76km 2 , dân số 39.117 người.

Đáp ứng sự kỳ vọng của Nhân dân

Chủ trương thành lập 4 phường: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc và Diên Điền cũng được Nhân dân các địa phương đồng thuận rất cao. Đơn cử, tại thôn 4 (xã Diên Điền), 100% số hộ đều tán thành. Người dân còn phấn khởi khi xã được đánh giá đạt 5/5 tiêu chuẩn, 9/9 tiêu chí thành phần (trong đó có 6 tiêu chí thành phần vượt quy định), đủ điều kiện thành lập phường. Sau khi HĐND xã, HĐND tỉnh tán thành chủ trương này, người dân Diên Điền rất phấn khởi và mong muốn cấp trên nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục pháp lý để xã được lên phường; đồng thời bày tỏ tin tưởng sau khi thành lập phường, địa phương sẽ tiếp tục được đầu tư, phát triển vượt bậc, diện mạo đô thị ngày càng khang trang, văn minh; đời sống của Nhân dân ngày càng nâng cao.

Bà Phan Mai Minh Khánh - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Định chia sẻ: “Thời gian qua, địa phương đã tập trung triển khai chủ trương thành lập phường. Công tác thông tin, tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức: Qua hệ thống loa truyền thanh, xe tuyên truyền lưu động, trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổ động trực quan qua băng rôn, áp phích và các nền tảng mạng xã hội Zalo, Fanpage... Qua đó, đã giúp người dân nắm bắt thông tin nhanh chóng, đầy đủ, chính xác, minh bạch và tạo đồng thuận rất cao về chủ trương thành lập phường Tân Định”.

Một góc xã Tân Định nhìn từ trên cao.

Theo báo của UBND tỉnh về kết quả lấy ý kiến Nhân dân, trong tổng số 37.786 hộ dân tại 4 xã, có đến 99,55% số hộ đồng ý thành lập phường, trong đó có rất nhiều thôn đạt tỷ lệ tuyệt đối 100%. Cụ thể, xã Tân Định có 99,56% số hộ tán thành (18/22 thôn đạt 100%); xã Diên Khánh có 99,15% số hộ tán thành (23/25 thôn đạt 100%); xã Diên Lạc có 99,62% số hộ tán thành (9/11 thôn đạt 100%); xã Diên Điền có 99,98% số hộ tán thành (15/17 thôn đạt 100%). Ngoài ra, HĐND của 4 xã cũng đã tổ chức kỳ họp chuyên đề để thảo luận, thông qua nghị quyết chủ trương thành lập các phường, với tỷ lệ 100% đại biểu tán thành.

Đồng chí LÂM ĐÔNG - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh:Việc HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 4 phường trên cơ sở nguyên trạng 4 xã: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền thuộc tỉnh Khánh Hòa là quyết sách quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển đô thị của tỉnh, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nguyện vọng của Nhân dân địa phương. Sau khi HĐND tỉnh thông qua nghị quyết này, UBND tỉnh cần khẩn trương hoàn thiện đề án, hồ sơ, thủ tục trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền; chuẩn bị các điều kiện cần thiết về tổ chức bộ máy, nhân sự, cơ sở vật chất và các nội dung liên quan để bảo đảm việc thành lập và đưa các phường mới vào hoạt động hiệu quả, ổn định, không làm gián đoạn việc giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.

Ông Võ Chí Vương cho biết thêm, quy trình lấy ý kiến Nhân dân tại 4 xã được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định. Kết quả đồng thuận rất cao thể hiện sự tin tưởng, kỳ vọng lớn của Nhân dân vào mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời cho thấy sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức đoàn thể địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện đề án, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Người dân thôn 4 (xã Diên Điền) phấn khởi khi địa phương lấy ý kiến Nhân dân về việc thành lập phường Diên Điền. Ảnh: NGUYỄN VŨ

Hoàn thiện tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương

Việc thành lập 4 phường: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc và Diên Điền là hết sức cần thiết để cụ thể hóa Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó còn góp phần giúp các địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực; tăng cường năng lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chỉnh trang đô thị, cải cách hành chính, chuyển đổi số; tạo điều kiện thuận lợi hơn trong cung cấp dịch vụ công, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Theo định hướng của UBND tỉnh, sau khi 4 phường được thành lập, UBND tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và các địa phương bảo đảm ổn định tổ chức bộ máy, không làm ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và đời sống của Nhân dân. Tổ chức bộ máy quản lý hành chính và đội ngũ cán bộ công chức của các xã sẽ được sắp xếp, kiện toàn theo tính chất đơn vị hành chính đô thị, bảo đảm nguyên tắc tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Nút giao cao tốc Vân Phong - Nha Trang với Quốc lộ 26 đoạn qua địa bàn xã Tân Định.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện các tiêu chuẩn còn thiếu, còn yếu, nhất là phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạ tầng xã hội; triển khai kịp thời các cơ chế, chính sách của Trung ương và của tỉnh về quản lý đất đai, đầu tư xây dựng. Đặc biệt, tỉnh sẽ tập trung phát triển các ngành kinh tế tại các địa phương nhằm giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, chất lượng đời sống của người dân. Trong đó sẽ chuyển dịch theo hướng: Thương mại - dịch vụ, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và các ngành nghề phi nông nghiệp có giá trị gia tăng cao; tạo điều kiện thuận lợi kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển; phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân, nhất là lao động từ khu vực nông nghiệp sang các ngành nghề phù hợp với kinh tế đô thị; thực hiện đồng bộ các chính sách an sinh xã hội để bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế và xã hội.

Theo ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cả 4 địa phương trên đều sở hữu những vùng đất sản xuất tập trung rất giá trị. Vì vậy, cùng với tiến trình lên phường, các địa phương cần giữ lại những diện tích quy hoạch cho nông nghiệp trước đây ngoài phần lõi đô thị để phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Mô hình này hướng tới sự phát triển hài hòa: Phần lõi tập trung cho hạ tầng, thương mại, dịch vụ và quản lý dân cư hiện đại; vùng bao quanh sẽ đóng vai trò như những "vành đai xanh", vừa cung cấp nông sản chất lượng, vừa bảo vệ môi trường sinh thái. Sự kết hợp này đảm bảo đô thị phát triển mà không mất đi bản sắc, tạo thế cân bằng động giữa đô thị hóa và kinh tế nông nghiệp tri thức.

HẢI LĂNG - ĐÌNH LÂM