UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” giai đoạn 2025 - 2028 và những năm tiếp theo của tỉnh Khánh Hòa.

Trình diễn kỹ thuật làm gốm Chăm tại Bảo tàng tỉnh (cơ sở 1 số 16 Trần Phú, phường Nha Trang).
Trình diễn kỹ thuật làm gốm Chăm tại Bảo tàng tỉnh (cơ sở 1 số 16 Trần Phú, phường Nha Trang).

Theo đó, trong năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức cuộc thi thiết kế sản phẩm gốm, hội thảo khoa học về bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật làm gốm của người Chăm; tổ chức 2 lớp truyền dạy nghề gốm Chăm với khoảng 60 học viên từ cơ bản đến nâng cao; bồi dưỡng đội ngũ nghệ nhân truyền dạy và xây dựng lực lượng kế cận tại làng gốm Bàu Trúc; hoàn thiện công tác kiểm kê, tư liệu hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu về nghệ thuật làm gốm của người Chăm; đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá thông qua xây dựng website, xuất bản sách và phim tài liệu giới thiệu di sản…

Cùng với đó, UBND tỉnh chú trọng đến việc hoàn thiện quy hoạch vùng nguyên liệu, nhiên liệu và địa điểm nung gốm; củng cố nhà trưng bày làng nghề; tôn vinh, hỗ trợ nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản; nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ người làm gốm.

Các cơ quan chức năng của tỉnh nghiên cứu xây dựng và triển khai mô hình du lịch cộng đồng gắn với làng nghề gốm Bàu Trúc; phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho cộng đồng địa phương; hoàn thành đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2023 - 2026; xây dựng và gửi báo cáo định kỳ quốc gia tới UNESCO đúng thời hạn.

Nghệ nhân làm gốm Chăm tỉ mỉ trau chuốt từng họa tiết cho sản phẩm.
Nghệ nhân làm gốm Chăm trau chuốt từng họa tiết cho sản phẩm.

Trong những năm 2027 đến 2030, tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện những nội dung công việc cần thiết đã được nêu rõ trong kế hoạch. Đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành 100% mục tiêu, nhiệm vụ của chương trình hành động quốc gia và Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị "Nghệ thuật làm gốm của người Chăm" trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam với UNESCO. 100% nghệ nhân nòng cốt, tri thức dân gian, kỹ thuật chế tác truyền thống và quy trình thực hành di sản được kiểm kê, tư liệu hóa, số hóa và cập nhật thường xuyên trên cơ sở dữ liệu số; duy trì thường xuyên hoạt động truyền dạy nghề gốm; củng cố đội ngũ nghệ nhân truyền dạy và lực lượng kế cận, bảo đảm tính kế thừa và sức sống của di sản.

Bên cạnh đó, hoàn thiện cơ sở dữ liệu số, website và hệ thống tư liệu về nghệ thuật làm gốm của người Chăm; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, bảo tồn và quảng bá di sản; hoàn thiện và đưa vào khai thác hiệu quả các thiết chế bảo tồn, trưng bày, giới thiệu di sản; bảo đảm vùng nguyên liệu, không gian thực hành và điều kiện phát triển bền vững của làng nghề; hình thành và duy trì ít nhất 1 sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng gắn với làng gốm Bàu Trúc…

UBND tỉnh đề ra 14 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và sản phẩm cụ thể để các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương căn cứ thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

N.T