Vịnh Vĩnh Hy (xã Vĩnh Hải) - điểm đến nổi tiếng khu vực phía nam tỉnh hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng và biển cả. Để giữ gìn cảnh quan thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái hướng tới phát triển du lịch bền vững nơi đây, cộng đồng địa phương đã có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa. Nổi bật trong số đó là nhóm tình nguyện bảo vệ môi trường “Yêu Vĩnh Hy xanh - sạch - đẹp”.

Giúp bãi biển sạch đẹp hơn

Một ngày đầu tháng 6, chúng tôi theo chân các tình nguyện viên nhóm “Yêu Vĩnh Hy xanh - sạch - đẹp” trong một chuyến hoạt động trên địa bàn. Sáng sớm, khi vịnh Vĩnh Hy còn phủ lớp sương mỏng, gần 20 thành viên trong bộ đồng phục xanh có mặt tại bến tàu du lịch, mang theo bao tải, kẹp gắp rác, găng tay, cào, xẻng... chuẩn bị cho hoạt động thu gom rác.

Các tình nguyện viên nhặt rác trên bãi Phụ.

7 giờ sáng, 2 chiếc ca nô rẽ sóng đưa đoàn hướng ra bãi Cóc. Biển buổi sớm trong xanh, du khách tắm biển, nghỉ ngơi, tận hưởng vẻ đẹp nguyên sơ của vịnh. Nhưng phía sau sự nhộn nhịp ấy là lượng rác thải không nhỏ: Túi ni lông, hộp xốp, phế phẩm hải sản từ đêm trước rải rác khắp nơi. Vừa đặt chân lên đảo, các thành viên nhanh chóng tỏa đi khắp bãi để nhặt từng mảnh rác. Trưa đến, nắng biển gắt, hơi muối mặn bám vào da, mồ hôi ướt đẫm lưng áo mọi người. “Thời điểm rác nhiều nhất là sau các hoạt động ăn uống của du khách buổi tối, nếu không dọn kịp thì sẽ trôi xuống biển rất nhanh”, chị Lâm Thị Ngà, thành viên nhóm nói.

Đến hơn 9 giờ 30, toàn bộ hơn 20 bao rác được các thành viên chuyền tay chất lên ca nô chở vào bờ. Một lúc sau, ca nô quay đầu, tiếp tục đưa nhóm sang bãi Phụ, nơi có nhiều rác hơn. Lau vội giọt mồ hôi, anh Trần Quang Vinh chia sẻ: “Có những ngày lượng rác tồn đọng rất lớn, chúng tôi dọn không kịp nghỉ tay”. Đến hơn 11 giờ, chuyến thu gom rác mới kết thúc. Ngay sau đó, thông qua ứng dụng Zalo, các thành viên khác trong nhóm nhanh chóng lên kế hoạch cho buổi dọn rác vào chiều cùng ngày tại khu vực bãi Lăng Bà và Hòn Rùa. Đây là những điểm thường xuyên xuất hiện lượng rác lớn do sóng biển đánh dạt và hoạt động du lịch.

Trong suốt hành trình, có một tình nguyện viên đặc biệt luôn hòa vào nhịp làm việc chung cùng nhóm - đó là anh Đào Huy Nam, du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh. Từ bến tàu, anh cùng các thành viên chuẩn bị dụng cụ, lên ca nô, đi trọn hành trình từ bờ ra bãi nhặt rác. Tham gia cùng nhóm 2 ngày liên tiếp và quyết định ở lại lâu hơn dự kiến để tiếp tục đồng hành, anh Nam chia sẻ: “Tôi đã đi nhiều điểm du lịch trong và ngoài nước. Vĩnh Hy để lại ấn tượng đặc biệt không chỉ bởi vẻ đẹp tự nhiên mà còn bởi cách cộng đồng nơi đây cùng nhau giữ gìn môi trường”.

Ông Châu Thanh Hồng đã tham gia nhặt rác ở vịnh Vĩnh Hy hơn 7 năm qua.

Các tình nguyện viên nhặt rác trên bãi Phụ.

Để biển quê hương luôn xanh

Ít ai biết rằng, phía sau những buổi thu gom rác là hành trình bền bỉ hơn 7 năm của ông Châu Thanh Hồng, một người con của làng biển Vĩnh Hy. Trong bối cảnh du lịch địa phương phát triển mạnh mẽ, ông Hồng trăn trở trước nguy cơ môi trường bị ảnh hưởng. Vì vậy, ông cần mẫn đi nhặt rác, rồi vận động người thân, bạn bè, chủ cơ sở kinh doanh trong vùng cùng tham gia. Những hành động nhỏ lẻ nhanh chóng lan tỏa thành phong trào trong cộng đồng. “Thật khó để nói hết niềm vui khi ý tưởng và tâm huyết của mình dành cho vịnh biển quê hương ngày càng được nhiều người chung tay đồng hành", ông Hồng chia sẻ. Đến nay, nhóm có 80 thành viên tham gia hoạt động tình nguyện và 4 lao động thường xuyên được hỗ trợ lương 6,5 triệu đồng/người/tháng. Bà Mang Thị Ngọc (thôn Vĩnh Hy) cho biết: “Tôi tham gia nhóm với mong muốn góp sức giữ gìn môi trường. Sau này, ông Hồng biết hoàn cảnh khó khăn của tôi và 3 người khác nên đã thống nhất với các thành viên hỗ trợ chúng tôi tiền công hằng tháng".

Ngoài việc thu gom rác trên bờ, nhiều thành viên trong nhóm còn tham gia lặn thu gom rác dưới biển; cấy san hô nhằm phục hồi hệ sinh thái biển; cột dây thừng làm điểm neo cho các tàu chở khách khi cập đảo để tránh tàu neo vào đáy vịnh làm ảnh hưởng đến rạn san hô. Cùng với đó, nhóm xây dựng nhiều “nhà đốt rác” trên đảo để các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch tiêu hủy rác hữu cơ tại chỗ; lắp đặt hàng loạt thùng đựng rác dọc bến tàu du lịch Vĩnh Hy, bãi đậu xe và các khu vực thường xuyên có đông người hoạt động trong khu vực. Về phương tiện hoạt động, hiện nay, nhóm sử dụng 2 chiếc ca nô của thành viên trong nhóm để chở rác từ đảo về bờ. Nhóm còn trang bị 1 chiếc xe ép rác chuyên dụng cỡ nhỏ để vận chuyển rác từ bờ đến điểm tập kết rác chung của xã. Toàn bộ kinh phí mua sắm phương tiện và duy trì hoạt động đều do các thành viên tự nguyện đóng góp. Trong quá trình hoạt động, nhóm không thu phí của bất kỳ người dân hay cơ sở kinh doanh nào.

Các thành viên trong nhóm chuyển rác lên ca nô để chở vào bờ.

Theo ông Nguyễn Văn Quế - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải, thời gian qua, việc thực hiện mô hình “Yêu Vĩnh Hy xanh - sạch - đẹp” đã tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ môi trường biển, giúp giảm đáng kể lượng rác thải tại các bãi tắm, khu vực ven vịnh và các điểm du lịch trọng điểm, góp phần giữ gìn cảnh quan và môi trường trên địa bàn. Mô hình còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng dân cư và các cơ sở kinh doanh dịch vụ, hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh môi trường trong hoạt động du lịch. Chính quyền địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ để hoạt động này được duy trì ổn định và từng bước mở rộng; tăng cường kết nối các cơ sở kinh doanh, lực lượng làm du lịch cùng tham gia bảo vệ môi trường. Thực tế, vẫn còn một số cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch chưa chấp hành nghiêm các quy định về vệ sinh môi trường nên cần đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức tự giác của các tổ chức, cá nhân, tăng cường công tác kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm. “Giữ gìn môi trường vịnh Vĩnh Hy không thể chỉ trông chờ vào một nhóm tình nguyện, mà phải là trách nhiệm chung của cả cộng đồng”, ông Nguyễn Văn Quế nhấn mạnh.

Chúng tôi rời Vĩnh Hy trên con đường đèo quanh co, ánh nắng chiều phủ xuống mặt biển lấp lánh. Phía sau vẻ đẹp yên bình ấy, những bàn tay tình nguyện vẫn âm thầm nhặt từng mảnh rác để giữ cho biển quê hương mãi xanh...

THẾ ANH - THÀNH LONG