Mỗi mùa tuyển sinh, nhiều gia đình lại đứng trước một lựa chọn không dễ dàng: Cho con học ngành nào, trường nào và ở đâu? Với không ít học sinh Khánh Hòa, đi học tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội hoặc một đô thị lớn vẫn được xem là lựa chọn tự nhiên, thậm chí là thước đo cho sự thành công.

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh của Trường Đại học Thái Bình Dương.

Mong muốn tìm kiếm một môi trường học tập tốt hơn là chính đáng. Đi xa giúp người trẻ mở rộng trải nghiệm, rèn luyện tính tự lập và tiếp cận những cơ hội mới. Tuy nhiên, khoảng cách địa lý không tự tạo ra chất lượng đào tạo; danh tiếng của một cơ sở giáo dục cũng không thể thay thế sự phù hợp giữa năng lực người học, ngành học và nhu cầu của thị trường lao động.

Vì vậy, điều cần thay đổi trước hết là cách đặt câu hỏi. Thay vì chỉ hỏi con có thể đỗ vào trường nào, gia đình và học sinh cần xác định ngành học ấy chuẩn bị cho công việc gì, chương trình đào tạo có thực chất hay không, cơ hội thực hành như thế nào và triển vọng nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp ra sao.

Trong sự cân nhắc đó, học tập tại quê nhà cần được nhìn nhận như một lựa chọn nghiêm túc, không phải phương án thứ hai khi người học không thể đi xa.

Cơ hội từ một không gian phát triển mới

Khánh Hòa đang bước vào giai đoạn phát triển với quy mô và cấu trúc kinh tế rộng hơn trước. Mục tiêu đến năm 2030 là trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm dịch vụ và du lịch biển quốc tế, trung tâm dữ liệu của quốc gia và khu vực, đồng thời là một cực tăng trưởng cao của cả nước.

Một hoạt động tại chương trình tư vấn tuyển sinh của Trường Đại học Thái Bình Dương

Điều đó cho thấy tương lai của Khánh Hòa sẽ không chỉ dựa vào du lịch. Công nghiệp và năng lượng đang được xác định là những trụ cột tăng trưởng mới. Các lĩnh vực cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa, năng lượng tái tạo và công nghiệp hỗ trợ được dự báo sẽ gia tăng nhu cầu lao động có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp.

Cùng với đó, lợi thế biển đang được tổ chức lại thành những không gian kinh tế có tính liên kết. Vân Phong được định hướng phát triển cảng trung chuyển quốc tế, dịch vụ logistics và công nghiệp công nghệ cao; khu vực Cam Ranh gắn với du lịch và logistics; phía nam tỉnh có tiềm năng lớn về năng lượng, công nghiệp và du lịch biển.

Du lịch tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, nhưng yêu cầu phát triển đã cao hơn. Khánh Hòa đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch biển quốc tế, xây dựng thương hiệu có khả năng cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á và hướng tới vị thế một điểm đến biển hàng đầu châu Á. Mục tiêu ấy đòi hỏi không chỉ thêm khách sạn hay khu nghỉ dưỡng, mà còn cần nhân lực có ngoại ngữ, kỹ năng số, năng lực quản trị và hiểu biết về thị trường quốc tế.

Những định hướng phát triển đó cuối cùng đều quy về một điều kiện quyết định: con người. Công trình có thể được xây dựng bằng vốn đầu tư, công nghệ có thể được chuyển giao, nhưng năng lực vận hành và tạo ra giá trị lâu dài phải dựa vào nguồn nhân lực tại chỗ.

Học tại quê nhà để tham gia vào sự phát triển

Thị trường lao động Khánh Hòa đang mở rộng theo nhiều hướng, từ du lịch, dịch vụ, y tế và giáo dục đến logistics, cơ khí, điện, tự động hóa, năng lượng và công nghệ số. Tuy nhiên, địa phương vẫn thiếu lao động có chuyên môn cao, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Khoảng cách giữa nhu cầu của nền kinh tế với năng lực của người lao động cho thấy cơ hội việc làm có thật, nhưng không tự động dành cho tất cả mọi người.

Học tại Khánh Hòa tạo điều kiện để sinh viên tiếp xúc sớm với chính không gian kinh tế mà mình có thể làm việc sau này. Người học du lịch có thể quan sát sự vận hành của một điểm đến quốc tế. Sinh viên logistics, kỹ thuật và năng lượng có thể tiếp cận các ngành đang hình thành. Người học y tế, công nghệ, kinh doanh hay truyền thông có thể bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể của cộng đồng và doanh nghiệp địa phương.

Tuy nhiên, không thể khuyến khích người trẻ ở lại chỉ bằng lời kêu gọi về tình yêu quê hương. Các cơ sở đào tạo tại Khánh Hòa phải chứng minh chất lượng bằng chương trình cập nhật, đội ngũ có năng lực, thời lượng thực hành phù hợp và quan hệ thực chất với doanh nghiệp. Các cơ quan hữu quan cần dự báo nhu cầu nhân lực rõ hơn; doanh nghiệp phải tham gia vào quá trình đào tạo, thực tập và tuyển dụng.

Đi xa hay ở lại đều là những lựa chọn đáng tôn trọng. Nhưng học tại quê nhà không nên bị xem là một lựa chọn kém hơn. Khi Khánh Hòa đang mở rộng không gian phát triển và hướng tới vị thế cao hơn, người trẻ có thêm cơ hội để học tập, lập nghiệp và trưởng thành ngay trên mảnh đất mình sinh ra.

Chọn nơi học, vì thế, không chỉ là chọn một cái tên trên tấm bằng. Đó còn là chọn năng lực mình muốn xây dựng, công việc mình muốn theo đuổi và nơi mình muốn góp sức lâu dài.

NGUYỄN THÀNH HƯNG