Những năm qua, công tác chăm sóc sức khỏe và phòng, chống bệnh nghề nghiệp cho người lao động trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đình Thoan - Phó Giám đốc Sở Y tế về những kết quả nổi bật, khó khăn, cũng như định hướng, giải pháp của công tác này trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Đình Thoan - Phó Giám đốc Sở Y tế.

- Việc triển khai Chương trình chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, phòng, chống bệnh nghề nghiệp giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh đã đạt những kết quả nổi bật gì, thưa ông?

- Qua triển khai chương trình, công tác chăm sóc sức khỏe người lao động trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ người lao động có nguy cơ được quản lý và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp đạt trên 50%. Hoạt động quan trắc môi trường lao động được duy trì ổn định, với hơn 200 cơ sở tại các khu, cụm công nghiệp triển khai thực hiện mỗi năm. Kết quả quan trắc đã cung cấp những dữ liệu quan trọng, giúp doanh nghiệp nhận diện rõ các yếu tố có hại trong môi trường làm việc, từ đó chủ động cải thiện điều kiện lao động, giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động.

Công tác khám và giám định bệnh nghề nghiệp được triển khai đầy đủ, tập trung vào các bệnh phổ biến như: Điếc, viêm phế quản mạn tính, lao... Ngành y tế cũng đã chủ động lồng ghép quản lý các bệnh không lây nhiễm như: Tim mạch, đái tháo đường vào hồ sơ sức khỏe, giúp theo dõi tình trạng sức khỏe của người lao động toàn diện hơn.

Mặt khác, ngành y tế đã phối hợp tổ chức các đoàn khám bệnh trực tiếp tại nhà máy, xí nghiệp, giúp công nhân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, tiết kiệm thời gian và không làm gián đoạn hoạt động sản xuất. Công tác tư vấn, chăm sóc sức khỏe sinh sản cho lao động nữ được tăng cường. Ngoài ra, hằng năm, ngành y tế tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác vệ sinh lao động và người sử dụng lao động. Năm 2025, ngành đã tổ chức tập huấn, đối thoại cho gần 150 đại diện của các doanh nghiệp, cơ sở y tế. Qua đó, kịp thời cập nhật các quy định pháp luật, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai. Công tác huấn luyện sơ cấp cứu được triển khai rộng khắp với hàng chục lớp mỗi năm, giúp người lao động nâng cao kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra tai nạn lao động...

- Việc triển khai công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, phòng, chống bệnh nghề nghiệp có gặp khó khăn, vướng mắc nào, thưa ông?

- Sau đại dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh doanh dẫn đến bố trí kinh phí cho công tác an toàn, vệ sinh lao động và chăm sóc sức khỏe người lao động còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc tuân thủ các quy định về quan trắc môi trường lao động và lập hồ sơ vệ sinh lao động tại một số cơ sở chưa thực sự nghiêm túc. Không ít doanh nghiệp đã xây dựng hồ sơ, nhưng thông tin chưa đầy đủ, chưa phản ánh đúng các yếu tố đặc thù của ngành nghề, dẫn đến việc đánh giá nguy cơ chưa chính xác.

Việc tiếp cận và quản lý sức khỏe đối với nhóm lao động không có hợp đồng, lao động thời vụ, lao động tại các làng nghề chưa đảm bảo. Ngoài ra, một số doanh nghiệp và người lao động thực hiện các quy định về an toàn, vệ sinh lao động mang tính đối phó. Việc sử dụng phương tiện bảo hộ lao động ở một số nơi chưa được duy trì thường xuyên, liên tục.

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ khám, phát hiện bệnh nghề nghiệp còn hạn chế, phần nào ảnh hưởng đến khả năng phát hiện các bệnh nghề nghiệp theo danh mục quy định. Đội ngũ cán bộ y tế tại tuyến y tế cơ sở còn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng chuyên môn trong lĩnh vực y tế lao động, ảnh hưởng đến chất lượng quản lý và phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp tại cộng đồng.

- Vậy ông cho biết những giải pháp nhằm nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe và phòng, chống bệnh nghề nghiệp cho người lao động trong thời gian tới?

- Trước hết, cần xây dựng kế hoạch duy trì ổn định, liên tục hoạt động chăm sóc sức khỏe người lao động; quan tâm đầu tư trang thiết bị, đặc biệt là thiết bị quan trắc môi trường lao động; tăng cường đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ y tế, nhất là tuyến cơ sở về kỹ thuật để phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp.

Sở Y tế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị liên quan giám sát, hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định chăm sóc sức khỏe, phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Đồng thời, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý; từng bước số hóa hồ sơ vệ sinh lao động và hồ sơ sức khỏe người lao động, hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung. Trên cơ sở đó, có thể phân tích, dự báo các nguy cơ, đề xuất các giải pháp can thiệp phù hợp, hiệu quả hơn. Chú trọng việc sử dụng kết quả quan trắc môi trường lao động để yêu cầu doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, môi trường làm việc.

Cùng với đó, tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế các tuyến, đặc biệt trong lĩnh vực chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng bệnh nghề nghiệp; mở rộng đối tượng được chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp, tập trung vào các nhóm lao động yếu thế, lao động không có hợp đồng, lao động thời vụ, lao động trong các làng nghề và nông nghiệp. Ngành y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quan trắc môi trường lao động và bệnh nghề nghiệp, kết nối với hệ thống dữ liệu quốc gia, phục vụ hiệu quả công tác quản lý.

Công tác truyền thông sẽ tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hình thức, phù hợp nhằm nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động và người lao động. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, nhất là các cơ sở có nguy cơ cao. Qua đó, nâng cao tính tuân thủ pháp luật, bảo đảm tất cả người lao động trên địa bàn tỉnh được làm việc trong môi trường an toàn, được chăm sóc sức khỏe đầy đủ; góp phần xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới...

- Xin cảm ơn ông!

VĂN GIANG (Thực hiện)