Tình trạng dậy thì sớm ở trẻ em đang có xu hướng gia tăng, gây lo lắng cho các bậc phụ huynh. Trước thực tế này, từ đầu năm đến nay, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đã triển khai điều trị dậy thì sớm cho trẻ.

Nhiều trường hợp đến khám dậy thì sớm

Thời gian gần đây, Khoa Nhi tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ được đưa đến khám do nghi ngờ dậy thì sớm, trong đó phần lớn các dấu hiệu ban đầu do phụ huynh phát hiện. Các biểu hiện phổ biến gồm: Trẻ phát triển chiều cao nhanh bất thường, vượt trội so với bạn bè cùng trang lứa; ở trẻ gái là sự phát triển sớm của tuyến vú, xuất hiện lông mu hoặc dịch âm đạo. Không ít trường hợp trẻ mới 7 hoặc 8 tuổi, thậm chí nhỏ hơn đã có dấu hiệu rõ rệt. Ở trẻ trai, tình trạng này ít được phát hiện sớm, khi đến khám thường đã có biểu hiện phát triển cơ quan sinh dục rõ ràng hoặc mùi cơ thể bất thường. Trường hợp nhỏ tuổi nhất Khoa Nhi đang điều trị là bé gái T.T.L. (phường Nha Trang). Tuy mới 6 tuổi 8 tháng nhưng bé L. đã có biểu hiện dậy thì rõ, kết quả xét nghiệm nội tiết cho thấy nồng độ hormone sinh dục tăng cao. Sau khi được dùng thuốc theo đúng phác đồ, tình trạng dậy thì sớm của bé được cải thiện rõ rệt. Bà Nguyễn Phương Hạnh - mẹ bé L. cho biết: “Thấy con còn nhỏ nhưng tuyến vú nảy nở sớm nên tôi đưa bé tới bệnh viện để khám. Qua khám, tôi mới biết con bị dậy thì sớm. Bé đang được điều trị theo phác đồ. Tại đây có thuốc điều trị nên tôi không phải đưa cháu vào TP. Hồ Chí Minh, vừa tốn kém chi phí hơn, vừa ảnh hưởng tới thời gian học tập của cháu”.

Bác sĩ Khoa Nhi tư vấn cách nhận biết các dấu hiệu dậy thì sớm cho phụ huynh.

Bác sĩ Võ Nguyên Hoàng Uyên Linh - Khoa Nhi, người điều trị trực tiếp các ca dậy thì sớm cho biết, dậy thì sớm được xác định khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu sinh dục phát triển hơn mức bình thường trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Phần lớn các ca có thể liên quan đến các yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, môi trường sống; một số ca do các tổn thương thực thể ở não. Để chẩn đoán chính xác, các bác sĩ tiến hành thăm khám kết hợp với các kỹ thuật cận lâm sàng như xét nghiệm nội tiết, chụp X-quang đánh giá tuổi xương, siêu âm cơ quan sinh dục, một số trường hợp cần thiết sẽ chỉ định chụp cộng hưởng từ não”.

Hiện nay, tỷ lệ dậy thì sớm ở trẻ em trên thế giới dao động trong khoảng từ 1/5.000 đến 1/10.000 trẻ và có xu hướng gia tăng. Theo các nghiên cứu, trẻ dậy thì khi não bắt đầu thực hiện quá trình sản xuất hormone giải phóng gonadotropin (GnRH). Hormone này đi đến tuyến yên giúp kích thích quá trình sản xuất hormone liên quan đến sự tăng trưởng và phát triển các đặc tính sinh dục ở nữ giới và nam giới.

Cần phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Huy - Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết, trước đây, khi xác định trẻ mắc dậy thì sớm, việc điều trị gặp nhiều khó khăn do thuốc đặc hiệu điều trị chưa có tại địa phương. Phần lớn bệnh nhi phải chuyển đến các bệnh viện tuyến trên, chủ yếu tại TP. Hồ Chí Minh để tiêm thuốc định kỳ. Quá trình này kéo dài nhiều năm, gây tốn kém chi phí, thời gian và ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập, sinh hoạt của trẻ. Trong 2 tháng gần đây, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đã được cấp thuốc điều trị dậy thì sớm cho trẻ. Thuốc điều trị giúp kiểm soát sự phát triển hormone sinh dục, làm chậm quá trình dậy thì và tạo điều kiện để trẻ phát triển phù hợp với lứa tuổi. Trong quá trình điều trị, trẻ được theo dõi định kỳ mỗi tháng để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh khi cần thiết. Thông thường, phác đồ điều trị sẽ kéo dài và ngưng khi đến độ tuổi dậy thì bình thường của trẻ.

Sau 2 tháng triển khai điều trị dậy thì sớm ở trẻ, Khoa Nhi đã tiếp nhận gần 20 trường hợp trẻ có dấu hiệu nghi ngờ dậy thì sớm. Trong đó, 4 trường hợp được chẩn đoán xác định và điều trị định kỳ ngay tại bệnh viện. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực khi các biểu hiện dậy thì được kiểm soát, chiều cao dự đoán được cải thiện và tâm lý trẻ ổn định hơn. “Dậy thì sớm nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều hệ lụy lâu dài. Trẻ có nguy cơ thấp chiều cao khi trưởng thành do sụn tăng trưởng đóng sớm, đồng thời dễ gặp các vấn đề tâm lý như tự ti, khó hòa nhập với bạn bè và tăng nguy cơ bị lạm dụng tình dục. Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ", bác sĩ Uyên Linh chia sẻ.

Bên cạnh việc điều trị dậy thì sớm, Khoa Nhi còn triển khai khám và điều trị nhiều bệnh lý nội tiết cho trẻ như: Đái tháo đường, suy giáp, cường giáp, tăng sinh tuyến thượng thận. Đặc biệt, việc duy trì sinh hoạt câu lạc bộ đái tháo đường định kỳ giúp phụ huynh và bệnh nhi nâng cao hiểu biết về bệnh, từ đó tuân thủ tốt điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống. Việc làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu trong lĩnh vực nội tiết nhi của Khoa Nhi giúp giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, tạo điều kiện cho trẻ được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.

C.ĐAN